9de Nobele Prijs van Passa Porta 2026: Georges Perec

De dingen, Een man die slaapt, Het leven een gebruiksaanwijzing, Ruimten rondom, W of de jeugdherinnering, Ellis Island, ’t Manco… Wat is Perecs knapste boek? Welke invloed heeft hij nog op hedendaagse schrijvers? Hoe kun je hem het best vertalen? In de namiddag van 7 oktober brengen fans van Perec hun favoriete fragmenten tijdens een voorleesmarathon in de Passa Porta Bookshop, ieder in zijn of haar eigen taal. Tijdens het officiële avondgedeelte geven we het woord aan een reeks auteurs die Perec hoogschatten en aan enkele getuigen die hem nog persoonlijk hebben gekend. Een voor een vertellen zij ons wie ‘hun’ Perec is en wat zijn werk voor hen betekent. Treden aan: Thomas Clerc (romanschrijver), Lydia Flem (Belgische schrijfster en psychoanalytica), Bob Vanden Broeck (dichter en prozaschrijver), Rokus Hofstede (Perecvertaler), Sylvia Richardson (nicht en petekind van Georges Perec) en Philippe Marczewski (schrijver). Presentatie: Ysaline Parisis en Piet Joostens (Passa Porta). over de auteur Georges Perec werd op 7 maart 1936 geboren in Parijs. Zijn ouders waren emigranten van Pools-joodse afkomst. Georges werd al op jonge leeftijd wees: zijn vader sneuvelde aan het front in juni 1940; zijn moeder keerde niet terug uit Auschwitz, waarnaar ze in 1943 was gedeporteerd. Georges werd geadopteerd door zijn oom en tante en groeide op in Parijs. Na zijn legerdienst en een verblijf van meer dan een jaar in Tunesië begon hij stukjes te schrijven voor de Nouvelle Revue française en Les Lettres nouvelles, terwijl hij tegelijkertijd als documentalist werkte in een medisch onderzoekslaboratorium. In 1965 verscheen zijn succesvolle debuutroman Les Choses, waarmee hij de Prix Renaudot won. Twee jaar later werd hij door Raymond Queneau en François le Lionnais opgenomen in de schrijversgroep Oulipo (Ouvroir de littérature potentielle). Perec zou uitgroeien tot een van de meest productieve figuren van de beweging. Hij bleef schrijven met een opmerkelijke verscheidenheid aan inspiratiebronnen en in alle literaire genres, van poëzie tot autobiografische teksten, van essay tot poëzie. Enkele bekende titels: Les Choses, 1965 (De dingen, vert. Edu Borger, 1990-2025), Un homme qui dort, 1967 (Een man die slaapt, vert. Rokus Hofstede, 1996-2018), La Vie mode d’emploi, Prix Médicis 1978 (Het leven een gebruiksaanwijzing, vert. Edu Borger, 1995), La Disparition, 1969 (’t Manco, vert. Guido van de Wiel, 2022, een lipogrammatische roman geschreven zonder de letter e), Les Revenentes, 1972 (De wedergekeerden, vert. Guido van de Wiel, 2022, waarin de enige gebruikte klinker de e is), Espèces d’espaces, 1973 (Ruimten rondom, vert. Rokus Hofstede, 2023), W ou le souvenir d’enfance, 1975 (W of de jeugdherinnering, vert. Edu Borger, Privé-domein, 1991), Un cabinet d’amateur, 1979 (Een kunstkabinet, vert. Leo van Maris, 1991), de bloemlezing Ik ben geboren (vertaald en samengesteld door Rokus Hofstede, Privé-domein, 2003), Lieux (postuum, 2022), Jeux (postuum, 2023) en de onvoltooide ‘detective’ 53 jours. In 1974 verfilmde Perec samen met B. Queysanne Un homme qui dort (Prix Jean Vigo). Vanaf 1976 zorgde hij voor de kruiswoordraadsels in het weekblad Le Point. Hij woonde afwisselend in Parijs en Normandië (le Moulin d’Andé) en overleed op 3 maart 1982 in het ziekenhuis van Ivry-sur-Seine aan de gevolgen van longkanker. Enkele maanden eerder, toen hij nog niet wist dat hij ziek was, had hij nog een lijst opgesteld van ‘de dingen die je toch niet mag vergeten te doen voordat je sterft’. Voor september 2026 kondigt uitgeverij Seuil twee niet eerder gepubliceerde werken van Perec aan: Dialogue avec les peintres en Dessins, encres et gouaches. Het palmares Het idee voor de Nobele Prijs van Passa Porta ontstond in 2006, toen dichter en vertaler Bart Vonck het initiatief nam voor een meertalige voorleesmarathon rond het werk van Jorge Luis Borges. Dat jaar ontving Maria Kodama, weduwe van de Argentijnse meester, in zijn naam de eerste Nobele Prijs van Passa Porta. De volgende laureaten waren Franz Kafka (2008), Hugo Claus (2009), Louis Paul Boon (2012), Pier Paolo Pasolini (2016), Marguerite Yourcenar (2017), Virginia Woolf (2019) en Octavia E. Butler (2024).