De Arabische archipel: drie hedendaagse stemmen

Le Soudan en Libië zijn twee zeer dynamische landen op de hedendaagse Arabische literaire scène; ze zijn echter weinig bekend bij Franstalige lezers. In L’Enclos des esclaves (Philippe Rey, 2026), behandelt de Libische romancier Najwa Bin Chatwan het delicate onderwerp van de erfenis van de trans-Sahara slavenhandel in Libië. Zij zal hierover komen spreken in Passa Porta in het gezelschap van haar vertaalster Souad Labbize. Een andere gast van de avond, de Soedanese schrijver en journalist Hammour Ziada, zal komen spreken over de manier waarop hij L’Incident du pain perdu et autres affaires cocasses (Actes Sud, 2026) heeft geschreven, een roman vol humor over de Soedanese politieke scène. Hammour Ziada zal in gesprek gaan met Marcella Rubino, zijn Franse vertaalster. Deze twee boeiende dialogen worden afgewisseld met een voordracht in het Arabisch van gedichten van Asmaa Azaizeh (Palestina). Deze avond in drie delen zal worden gemodereerd door de vertaler en specialist in Arabische talen en literaturen Xavier Luffin. *Archipelagos is een Europe Créative project gelanceerd in januari 2024. Archipelagos beoogt de taalkundige diversiteit van de Europese literatuur aan het licht te brengen, gesteund op de expertise van literaire vertalers en ter versterking van die van andere boekprofessionals. Over de auteurs en vertaalsters Hammour Ziada is een Soedanese schrijver en journalist, geboren in Khartoum in 1977. Hij heeft gewerkt voor liefdadigheidsorganisaties en als journalist voor verschillende Soedanese kranten, waaronder Al-Mustaqilla, Ajras al-Horriya en Al-Jarida. Hij was hoofdredacteur van de culturele rubriek van het Soedanese dagblad Al-Akhbar. Hij is de auteur van verschillende fictiewerken, waaronder twee vertaald in het Frans: Les Noyées du Nil (Actes Sud, 2022) en L’Incident du pain perdu et autres affaires cocasses (Actes Sud, 2026). Marcella Rubino is hoofddocent Arabische taal en literatuur aan Inalco, waar zij cursussen geeft in taal, literatuur en literaire vertaling. Zij is tevens literaire vertaalster uit het Arabisch naar het Frans en naar het Italiaans, en tolke. Zij is geaggregeerde in de Arabische taal en doctor in de moderne Arabische literatuur, en Marcella Rubino heeft zich gespecialiseerd in de studie van de ultracontemporaine roman, in het bijzonder de Egyptische, Iraakse en Soedanese roman. Als vertaalster heeft zij gepubliceerd: Les Noyées du Nil (Actes Sud, 2022) en L’Incident du pain perdu et autres affaires cocasses (Actes Sud 2026) van Hammour Ziada, La Luciole (in Apulée, Zulma, 2022) en Il corvo che s’innamorò di me (Emuse, 2026), van Abdelaziz Baraka Sakin. Asmaa Azaizeh is een Palestijnse dichteres gebaseerd in Londen, geboren in Galilea, en tot voor kort wonende in Haifa. Zij is de auteur van vier poëziebundels en een autobiografisch verhaal. In 2010 ontving zij de prijs voor het eerste boek toegekend door de Fondation Al Qattan. Haar poëzie is vertaald in talrijke talen. Meest recent is haar bundel Don’t Believe Me If I Talk of War vertaald in het Nederlands, het Zweeds en het Frans. Haar werk schommelt tussen de pagina en de performance. Zij onderscheidt zich door een directe en incisieve taal, en door haar weigering om de blik af te wenden van geweld, terwijl zij tegelijkertijd oog houdt voor de fragiele vormen van hoop. Najwa Bin Shatwan is een Libische romancier en universiteitssdocent. Zij is de auteur van zes romans en haar literaire oeuvre omvat eveneens verschillende verhalenbundels, een autobiografisch verhaal en een toneelstuk. Haar werken zijn vertaald in het Engels, het Frans, het Italiaans en het Grieks, met inbegrip van haar roman L’Enclos des esclaves (Philippe Rey, 2026), in het Frans vertaald door Souad Labbize. Zij is de eerste Libische schrijfster die op de shortlist stond van de International Prize for Arabic Fiction (IPAF), in 2017, met deze roman. In het kader van Archipelagos werd haar novelle Le cambrioleur aux chaussettes blanches in het Frans vertaald door Lola Maselbas en gepubliceerd in het tijdschrift Graminées in 2025. Souad Labbize werd geboren in Algiers in 1965 en woont vandaag de dag in Toulouse. Dichter, romancier en samensteller van bloemlezingen, zij vertaalt poëtische en verhalende fictieteksten uit het moderne Arabisch. Zij ontving met name de Le Prix Ibn-Khaldoun-Senghor voor haar vertaling van de roman Le Désastre van het huis der notables, van de Tunisienne Amira Ghenim. Zij heeft zojuist de roman L’Enclos des esclaves vertaald, van de Libyenne Najwa Bin Schatwan, co-uitgegeven door de edities Philippe Rey in Frankrijk en Barzakh, in Algerije. Over de moderator Xavier Luffin is professor Arabische taal en literatuur aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB), lid van de Académie Royale de Belgique en van de Académie Royale voor Overzeese Wetenschappen. Hij is de auteur van verschillende werken over de Arabische literatuur evenals van talrijke vertalingen (romans, toneel, poëzie, novellen, reisverhalen) uit het Arabisch, in het bijzonder vier romans van Abdelaziz Baraka Sakin, waaronder Les Jango (uitgaven Zulma) waarvoor hij de Grand Prix de Traduction van de Stad Arles 2020 ontving en Le corbeau qui m’aimait (uitgaven Zulma) waarvoor hij zojuist, samen met de auteur, de Prix Laure Bataillon ontving. Over de tolk Vertaalster, onderzoeker (ULB-FNRS) en docente, Yousra Hamiham is gespecialiseerd in de didactiek van het Duits en het Arabisch. Als redactioneel assistente van het Journal of Literary Multilingualism (De Gruyter-Brill), wijdt zij haar onderzoek aan de Arabische dialectologie, het literaire meertaligheid en de digrafie.